Madilim na Pighati

Alas-kwatro ng umaga, habang ang karamihan ay mahimbing pa sa kanilang pagtulog, ito na ang simula ng panibagong hamon para kay Kiko. Si Kiko ay sampung taong gulang na hindi mawawari sa maliit niyang katawan na animo’y nilayasan ng nutrisyon sa katawan.

Pagkabangon sa isang katre na tila mawawasak na ng anay at pinagpatung-patungan lamang ng mga lumang dyaryo, ay saglit na nag-unat si Kiko.

“Sana maganda ulit ang araw naming magkapatid” sambit niya habang inaayos ang pagkakumot sa kanyang nakababatang kapatid na si Otoy.

Dalawa lang sina Kiko at Otoy sa kanilang munting barong-barong simula noong lumayas ang kanilang ina at namatay ang kanilang tatay dahil sa isang rambol.

Pagkatapos maghilamos ay agad siyang pumunta sa kanilang altar para magdasal.

“Diyos ko, patnubayan Niyo po kaming magkapatid. Sana po ay maka-ipon na ako ng sapat para makapag-aral na po ang aking kapatid.” hiling niya.

Kinuha ni Kiko ang tatlong pandesal na binili niya kagabi sa kabilang kanto. Nilagyan niya ito ng kaunting toyo at kinain ‘yung isa. Binalik niya ulit sa supot ang dalawa para sa kanyang kapatid.

Mahina ang benta ni Tana kahapon sa may simbahan sapagkat marami siyang naging kahati. Bisperas kasi noon ni Santo Domingo kaya’t maraming nagsulputang mga tindero’t tindera.

Nagbihis siya at lumabas na ng bahay.

Hindi kalayuan ay matatanaw ang paggawaan ng sampaguita ni Aling Tebang.

“Ang aga-aga nakasimangot nanaman si Aling Tebang,” pabulong niyang sambit.

“Magandang umaga Aling Tebang,” pagbati niya na may ngiti. “Heto po ang limampung-piso para sa mga sampaguita na aking ibebenta,” dagdag niya.

“Leche! Walang maganda umaga ko. Isa ka pang leche ka! Kumuha ka na diyan,” ani Aling Tebang na animo’y sandaan ang kagalit.

“Salamat po,” sagot ni Tana sabay ngiti.

“Umalis ka na nga! Baka dumagdag ka pa sa mga malas. Malas! Malas!” pabulyaw na sambit ni Aling Tebang.

Agad siyang tumungo sa simbahan ng Santo Domingo kung saan siya palaging nagtitinda ng sampaguita.

Naging tradisyon na ng mga taga Santo Domingo ang pagsisimba ng alas-singko ng umaga tuwing Lunes kaya’t marami nang mga tao maging sa paligid nito.

Mabibilang lang siguro sa daliri kung sino ang mga nagsisimba o nagsisimbang tabi lang.

Mga manong na tila ginawang tulugan na ang loob ng simbahan, mga aleng hindi matapos-tapos ang tsikahan at tsismisan at ang masaklap, mga magsyotang tila ginawang parke na ang simbahan sa paghaharutan – iyan lamang ang ilan sa mga makikita mo sa simbahan ng Santo Domingo.

(Kasalukuyang ini-edit. Maraming salamat! ;))